Kapłani

Kapłan — osoba, która speł­nia w imie­niu wspól­noty funk­cje kul­towe i rytu­alne. Funk­cje te nadają jej rolę przy­naj­mniej czę­ścio­wego pośred­nika mię­dzy Bogiem a ludźmi. Na ogół posiada pewne reli­gijne przy­wi­leje, w zamian za co musi pod­da­wać się okre­ślo­nym wymo­gom reli­gij­nej czy­sto­ści. Kapła­nom powie­rza się czę­sto rów­nież funk­cje ducho­wej opieki oraz wła­dzy reli­gij­nej nad człon­kami wspól­not. Kapła­nem zostaje się jako wybrany przez wspól­notę lub też przez innych kapła­nów. Dostęp do kapłań­stwa może być ogra­ni­czony wzglę­dami fizycz­nymi, płcią, dys­po­zy­cjami psy­chicz­nymi bądź też zdol­no­ściami wro­dzo­nymi i naby­tymi. Wła­ściwe sta­wa­nie się kapła­nem (świę­ce­nia kapłań­skie) sta­nowi chwilę o wyso­kim zna­cze­niu rytu­al­nym, poprze­dzoną okre­sem nauk i prób.

W roz­wi­nię­tych spo­łecz­no­ściach powstały zło­żone hie­rar­chie kapłań­skie, któ­rych nie­re­li­gijna rola była rów­nież olbrzy­mia, w szcze­gól­no­ści w gospo­darce, eko­no­mii wła­dzy, nauce, poli­tyce. Silna pozy­cja kapłań­ska wpły­nęła rów­nież na histo­rię sztuki i architektury.

U sta­ro­żyt­nych Sło­wian ofiar­nik i kapłan znany był jako Żerca (żyrca, żyrzec, żerzec). Wystę­po­wał także Wołchw, jako swego rodzaju odpo­wied­nik sza­mana, zna­nego z innych kul­tur pierwotnych.

Bar­dzo czę­sto, zarówno we wspól­no­tach pry­mi­tyw­nych, jak i dzi­siaj, ist­nieje połą­cze­nie ról poli­tycz­nych z reli­gij­nymi, w skraj­nych sytu­acjach wów­czas władca poli­tyczny jest rów­nież naj­wyż­szym kapła­nem i głową wspól­noty reli­gij­nej (zob. anglikanizm).

Słowo kapłan jest naj­wła­ściw­szym okre­śle­niem duchow­nego w maria­wi­tyź­mie. Wszy­scy kapłani maria­wiccy obok imie­nia zakon­nego, pod­czas obłó­czyn otrzy­mują imię Maria.